Tarnowskie Piątki Chemiczne

„…Z osiągnięć farmacji, kosmetologii i chemii żywności korzystamy wszyscy na co dzień. Chemiczny jest także charakter życia, emocji, nastrojów i wzniosłych uczuć. Bez chemii nie byłoby wielu pięknych zdarzeń w historii świata…”

                                                      prof. dr hab. inż. Jacek Kijeński

 

Podczas cyklu wykładów popularno-naukowych adresowanych do uczniów liceów, techników, uczniów klas 7 – 8 szkół podstawowych, zatytułowanego:

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE 

nauczyciele akademiccy Zakładu Chemii udowadniają, że chemia jest w nas i wokół nas. Chemia żywi, leczy, upiększa, ogrzewa, buduje – jest wszechobecna, wciąż odpowiada na nowe wyzwania i pokazuje nam nowe możliwości.

Zapraszamy uczniów liceów i techników oraz uczniów klas 7-8 szkół podstawowych do wzięcia udziału w dziewiątej edycji wykładów popularno – naukowych o chemii, która rozpocznie się
w październiku 2019 r. w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Tarnowie. Spotkania adresowane są do całych klas pod opieką nauczyciela. Opiekun grupy uczniów proszony jest o wcześniejszą rezerwację miejsc w Dziale Kształcenia Ustawicznego PWSZ w Tarnowie (tel. 14 63 16 568) najpóźniej do środy poprzedzającej wybrany wykład.

Rezerwacja miejsc na wykłady IX edycji rozpocznie się 2 września 2019 r.

Tarnowskie Piątki Chemiczne:

piątek 11 października 2019 r., godz. 10.00
dla uczniów klas 7 -8 szkół podstawowych
dr Agata Lada, Jak osłodzić sobie życie?
Wszyscy, mali i duzi, w słoneczny i w deszczowy dzień, latem i zimą szukamy sposobów
by osłodzić sobie życie. Zapraszamy na wykład, w trakcie którego zgłębimy tajemnice miodu, któremu czasami przypisuje się niemal magiczne właściwości. Poszukamy odpowiedzi dlaczego na półkach sklepowych ze zdrową żywnością zagościły listki Stewii. Wyjaśnimy czy aspartam jest niebezpieczny. Dowiemy się czy tagatoza ma coś wspólnego z glukozą. Odkryjemy dlaczego mleko jest słodkie. I oczywiście w naszej wędrówce
nie zabraknie muzy artystów, obiektu wielu westchnień – CZEKOLADY. Sandra Boynton stwierdziła: „Badania wskazują, że na dziesięciu ludzi, czternastu lubi czekoladę”. Przynieście czekoladę by się przekonać.

piątek 15 listopada 2019 r., godz. 10.00;
dla uczniów liceów i techników
dr Krzysztof Kleszcz, „Elektrochemia – nie taka straszna.”
Elektrochemia nie cieszy się zbytnią popularnością, tymczasem jest działem chemii, który w rewolucyjny sposób zmienił życie ludzi. Współczesne osiągnięcia elektrochemii są nie do przecenienia, a jednym z przykładów są coraz mniejsze i coraz bardziej pojemne akumulatory – zarówno te, do zasilania smartfonów, jak i samochodów elektrycznych. Wiele praw elektrochemii można zrozumieć poprzez efektowne eksperymenty, więc poza odrobiną teorii, na wykładzie zostaną zademonstrowane doświadczenia elektrochemiczne, które przybliżą tematykę ogniw, elektrolizy i korozji.

piątek 13 grudnia 2019 r., godz. 10.00 
dla uczniów klas 7 -8 szkół podstawowych
dr Agata Lada, Historia jednego zapachu.
Zapraszamy w podróż do świata perfum – niewidzialnych, ale obecnych w mniej i bardziej ważnych chwilach naszego życia. Niektóre z perfum tylko na krótko zagościły na półkach sklepowych, a inne budzą zachwyt od lat. Co skrywa w sobie flakonik perfum? Gdzie poszukiwać składników do wyrobu perfum? Piżmo, ekstrakt z kłączy irysa, amber, cywet
i tuberoza – dlaczego ich ceny przyprawiają o zawrót głowy? Wyjaśnimy, jak na drodze destylacji z parą wodną oraz ekstrakcji uzyskuje się olejki zapachowe.

piątek 17 stycznia 2020 r., godz. 10.00;
dla uczniów liceów i techników
dr Rafał Kurczab, „Czego nie wiecie o dopalaczach?”
Dopalacze stanowią obecnie niezwykle gorący temat – nie tylko w debacie publicznej
w Polsce, ale także na całym świecie. Tylko w latach 2015-2017 na rynku europejskim pojawiło się około 200 związków psychoaktywnych używanych jako główny składnik dopalaczy. Sprzedawane są pod niemal każdą postacią (proszku, tabletek, kapsułek, płynów, zapachowych mieszanek do palenia, mieszanek ziołowych, skrętów), a ich działanie nie do końca jest jeszcze poznane. Czym są dopalacze, skąd się wzięły oraz jak destrukcyjnie wpływają na nasz centralny układ nerwowy? Te zagadnienia zostaną omówione w ramach wykładu, na przykładzie kilku substancji.

piątek 21 lutego 2020 r., godz. 10.00;
dla uczniów klas 7 -8 szkół podstawowych
dr Małgorzata Martowicz,Znaczenie gazów dla życia na Ziemi.”
Czy ditlenek węgla to tylko zagrożenie dla środowiska, czy może przynosić nam jakieś korzyści? Dlaczego jeden ozon jest dobry a inny zły i jak oddziałują one na nasze życie? Jakie zagrożenia czyhają na nas w atmosferze ziemskiej? Czy wodór może stać się paliwem przyszłości? Podczas spotkania spróbujemy odpowiedzieć na te i inne pytania dotyczące gazów w naszym otoczeniu.

piątek 13 marca 2020 r., godz. 10.00 
dla uczniów liceów i techników
dr inż. Piotr Niemiec, „Obliczenia szybsze niż myśli – komputer kwantowy.
Podczas wykładu poruszony zostanie temat budowy oraz zasady działania komputera kwantowego. Do budowy komputera kwantowego wykorzystać można wiele zjawisk fizycznych zachodzących na poziomie kwantowym, takich jak zjawisko magnetycznego rezonansu jądrowego, polaryzacja światła czy przejścia energetyczne elektronów na powłokach walencyjnych. Klasyczne komputery i procesory często wykorzystuje się do pracy równoległej, aby zwielokrotnić ich możliwości. W przypadku komputera kwantowego mowa jest o gigantycznej, praktycznie nieskończonej liczbie prowadzonych równolegle operacji. Taki komputer miałby wielką przewagę nad dzisiejszymi, nawet najbardziej potężnymi maszynami. W ciągu sekund powinien poradzić sobie z obliczeniami, które współczesnym komputerom zajęłyby setki czy tysiące lat.


Spotkania, które odbyły się w roku akademickim 2018/2019:

piątek 8 marca 2019, godz. 10.00
dla uczniów liceów i techników
dr inż. Piotr Niemiec, „Izomeryczne nienasycenie, czyli o izomerii „cis-trans” kwasów tłuszczowych” 
Podczas wykładu poruszony zostanie temat składu najczęściej wybieranych przez młodzież produktów spożywczych zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe. Z uwagi na obecne w ich strukturze wiązanie podwójne, mogą one występować w izomerycznych formach typu „cis-trans”. Wpływ każdego z dwóch izomerów „cis-trans” na organizm ludzki jest całkowicie odmienny. Tłuszcze typu „cis” są szkodliwe dla człowieka. Odkładają się w organizmie stanowiąc niepotrzebny balast. Z drugiej strony, formy „trans” korzystnie wpływają na nasze zdrowie. Poprawiają nasze krążenie ułatwiając przepływ krwi przez naczynia krwionośne. Krótkie wyjaśnienie zaznajomi uczestnika z wpływem, jaki poszczególne izomery przestrzenne wywierają na organizm ludzki.

piątek 8 lutego 2019 r., godz. 10.00
dla uczniów klas 7-8 oraz klas gimnazjalnych
dr Małgorzata Martowicz, „Rzeczywistość bez polimerów. Czy to możliwe?”
Naturalne polimery towarzyszą ludzkości od samego początku, bez nich życie nie byłoby możliwe, to właśnie one tworzą najpotężniejszy komputer – nasz mózg. W poszukiwaniu coraz to nowych materiałów człowiek ma potrzebę przezwyciężania ograniczeń, jakie stwarzają materiały dane przez naturę. Podobnie jak w przeszłości następowały po sobie epoka kamienia, brązu i żelaza, tak od początku XX w. trwa niezmiennie epoka tworzyw sztucznych. Dzisiejsze zastosowanie polimerów jest różnorodne: począwszy od zwykłych torebek foliowych, poprzez kleje, farby, włókna a skończywszy na częściach statków kosmicznych. Materiały polimerowe tak bardzo zdominowały nasz świat, że właściwie nie można go sobie bez nich wyobrazić.

piątek 14 grudnia 2018, godz. 10.00
dla uczniów liceów i techników
dr Krzysztof Kleszcz, „Jak działa elektrownia jądrowa?” 
Na wykładzie w przystępny sposób zostaną przedstawione zagadnienia związane z elektrownią jądrową. To temat tylko z pozoru niezrozumiały, który kojarzy się głównie z katastrofą w Czarnobylu. Skąd bierze się energia atomowa? Co to znaczy „wzbogacony uran”? Jak doszło do katastrofy w Fukishimie? Czy energia jądrowa jest bezpieczna? Te i inne kwestie będą wyjaśniane na wykładzie.

piątek 16 listopada 2018, godz. 10.00
dla uczniów klas 7-8 oraz klas gimnazjalnych
dr Agata Lada, Niezwykłe historie o pierwiastkach chemicznych
Każdy pierwiastek odgrywa ważną rolę i z każdym wiąże się jakaś historia. Układ okresowy pierwiastków jest jak księga, w której zapisane są tajemnice pierwiastków. Celem wykładu jest zaprezentowanie podstawowych i tych bardziej zaskakujących informacji na temat wybranych pierwiastków. Przedstawione zostaną krótkie opowieści związane z odkryciem, właściwościami, zastosowaniem czy związkami chemicznymi jakie tworzą pierwiastki. Wyjaśnimy w czym bizmut jest podobny do wody, co kryje się pod nazwą „Ogień grecki”, dlaczego łacińska nazwa miedzi pochodzi od Cypru, jak odkryto zdrowotne działanie srebra w czasach Aleksandra Wielkiego. Zdradzimy tajemnicę chemicznych żartownisiów.

piątek 12 października 2018, godz. 10.00
dla uczniów liceów i techników
dr Rafał Kurczab, Jaka rewolucja czeka nas z powodu perowskitów” 
Perowskity to grupa minerałów zbudowanych z nieorganicznych związków chemicznych, które z uwagi na swoje niezwykłe właściwości mogą w najbliższym czasie spowodować prawdziwą rewolucję technologiczną. Na wykładzie w prosty sposób omówione zostanie czym są perwoskity, jakie niezwykłe właściwości posiadają, oraz kim jest Olga Malinkiewicz …


Archiwum (tematyka i zdjęcia) z dotychczasowych wykładów w ramach Tarnowskich Piątków Chemicznych

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE w roku akademickim 2017/2018
Galeria zdjęć z siódmej edycji TARNOWSKICH PIĄTKÓW CHEMICZNYCH

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE w roku akademickim 2016/2017
Galeria zdjęć z szóstej edycji TARNOWSKICH PIĄTKÓW CHEMICZNYCH

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE w roku akademickim 2015/2016
Galeria zdjęć z piątej edycji TARNOWSKICH PIĄTKÓW CHEMICZNYCH

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE w roku akademickim 2014/2015
Galeria zdjęć z czwartej edycji TARNOWSKICH PIĄTKÓW CHEMICZNYCH

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE w roku akademickim 2013/2014
Galeria zdjęć z trzeciej edycji TARNOWSKICH PIĄTKÓW CHEMICZNYCH

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE w roku akademickim 2012/2013
Galeria zdjęć z drugiej edycji TARNOWSKICH PIĄTKÓW CHEMICZNYCH

TARNOWSKIE PIĄTKI CHEMICZNE w roku akademickim 2011/2012
Galeria zdjęć z pierwszej edycji TARNOWSKICH PIĄTKÓW CHEMICZNYCH


PWSZ w Tarnowie organizuje również TARNOWSKIE PIĄTKI MATEMATYCZNE