Zajęcia edukacyjne dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych

Zapraszamy uczniów liceów i techników, uczniów klas gimnazjalnych oraz uczniów klas 7-8 szkół podstawowych do wzięcia udziału w wykładach popularno – naukowych z cyklu:

TARNOWSKIE PIĄTKI NAUKOWE

Ósma edycja Tarnowskich Piątków Naukowych rozpocznie się w październiku 2018 r. w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Tarnowie.

Spotkania adresowane są do całych klas pod opieką nauczyciela. Opiekun grupy uczniów proszony jest o wcześniejszą rezerwację miejsc w Uczelnianym Centrum Edukacji Ustawicznej (tel. 14 63 16 568) najpóźniej do środy poprzedzającej wybrany wykład.

Tarnowskie Piątki Matematyczne

piątek 5 października 2018, godz. 10.00
dr hab. Edward Tutaj:  „Różne ciekawostki dotyczące trójkątów”

Opowieść o dość już starych – ale niekoniecznie znanych twierdzeniach jak okrąg 9-ciu punktów, trójkąt spodkowy, punkt Torricellego, tw. Morleya itp. Pojawią się znane nazwiska, więc będzie też trochę historii… Temat lekki z pogranicza gimnazjum i liceum.

piątek 9 listopada 2018 r.
Jerzy Szczepański,  Złota konstrukcja dwudziestościanu

Przypomnimy konstrukcję dwudziestościanu foremnego za pomocą trzech prostopadłych prostokątów o złotej proporcji podaną ponad 500 lat temu przez włoskiego franciszkanina Lukę Paciolego i pokażemy jak wykorzystać ją do wyznaczenia związków miarowych w dwudziestościanie foremnym i dwunastościanie foremnym.

piątek 7 grudnia 2018 r.
Dominik Burek, Punkty izogonalnie sprzężone 

Co łączy ortocentrum i środek okręgu opisanego? Są izogonalnie sprzężone! Opowiemy o tych szczególnych parach punktów w trójkącie i ich własnościach.

piątek 1 lutego 2019 r.
Leszek Gasiński, Czy można usłyszeć kształt bębna ?

Na wykładzie zapoznamy się z pewnym równaniem matematycznym opisującym ruch bębna, a co za tym idzie dźwięk jaki wydaje bęben. Zastanowimy się nad pytaniem jak się ma kształt bębna do wydawanego przez niego dźwięku. W końcu dowiemy się, czy słysząc dźwięk bębna, można odgadnąć jego kształt.

piątek 1 marca 2019 r.
Anna Szczepanek, Twierdzenie o kojarzeniu małżeństw

Wykład będzie dotyczył dwóch zagadnień, które można zobrazować jako kojarzenie małżeństw. Omówimy twierdzenie Halla, podające warunek konieczny i wystarczający istnienia pełnego skojarzenia w grafie dwudzielnym, oraz poznamy pojęcie skojarzenia stabilnego wraz z algorytmem Gale’a – Shapleya , który pozwala znaleźć takie skojarzenie. Zobaczymy także faktyczne zastosowanie tego algorytmu w systemie rekrutacji na staże medyczne w USA. Za pomocą tesseraktu wyruszymy w międzywymiarową podróż. Nauczymy się robić dobre zdjęcia, czyli opowiemy sobie, jak powinno się patrzeć na obiekty, z którymi się zetkniemy. Na koniec postaramy się wrócić do trzeciego wymiaru

https://pwsztar.edu.pl/instytut-matematyczno-przyrodniczy/matematyka/tarnowskie-piatki-matematyczne/

Tarnowskie Piątki Chemiczne

piątek 12 października 2018, godz. 10.00
dr Rafał Kurczab: „Jaka rewolucja czeka nas z powodu perowskitów?” wykład dla uczniów liceów i techników

Perowskity to grupa minerałów zbudowanych z nieorganicznych związków chemicznych, które z uwagi na swoje niezwykłe właściwości mogą w najbliższym czasie spowodować prawdziwą rewolucję technologiczną. Na wykładzie w prosty sposób omówione zostanie czym są perwoskity, jakie niezwykłe właściwości posiadają, oraz kim jest Olga Malinkiewicz.

piątek 16 listopada 2018, godz. 10.00
dla uczniów klas 7-8 oraz klas gimnazjalnych
dr Agata Lada, „Niezwykłe historie o pierwiastkach chemicznych„

Każdy pierwiastek odgrywa ważną rolę i z każdym wiąże się jakaś historia. Układ okresowy pierwiastków jest jak księga, w której zapisane są tajemnice pierwiastków. Celem wykładu jest zaprezentowanie podstawowych i tych bardziej zaskakujących informacji na temat wybranych pierwiastków. Przedstawione zostaną krótkie opowieści związane z odkryciem, właściwościami, zastosowaniem czy związkami chemicznymi jakie tworzą pierwiastki. Wyjaśnimy w czym bizmut jest podobny do wody, co kryje się pod nazwą „Ogień grecki”, dlaczego łacińska nazwa miedzi pochodzi od Cypru, jak odkryto zdrowotne działanie srebra w czasach Aleksandra Wielkiego. Zdradzimy tajemnicę chemicznych żartownisiów.

piątek 14 grudnia 2018, godz. 10.00
dla uczniów liceów i techników
dr Krzysztof Kleszcz, „Jak działa elektrownia jądrowa?” 

Na wykładzie w przystępny sposób zostaną przedstawione zagadnienia związane z elektrownią jądrową. To temat tylko z pozoru niezrozumiały, który kojarzy się głównie z katastrofą w Czarnobylu. Skąd bierze się energia atomowa? Co to znaczy „wzbogacony uran”? Jak doszło do katastrofy w Fukishimie? Czy energia jądrowa jest bezpieczna? Te i inne kwestie będą wyjaśniane na wykładzie.

piątek 8 lutego 2019 r., godz. 10.00
dla uczniów klas 7-8 oraz klas gimnazjalnych
dr Małgorzata Martowicz, „Rzeczywistość bez polimerów. Czy to możliwe?”

Naturalne polimery towarzyszą ludzkości od samego początku, bez nich życie nie byłoby możliwe, to właśnie one tworzą najpotężniejszy komputer – nasz mózg. W poszukiwaniu coraz to nowych materiałów człowiek ma potrzebę przezwyciężania ograniczeń, jakie stwarzają materiały dane przez naturę. Podobnie jak w przeszłości następowały po sobie epoka kamienia, brązu i żelaza, tak od początku XX w. trwa niezmiennie epoka tworzyw sztucznych. Dzisiejsze zastosowanie polimerów jest różnorodne: począwszy od zwykłych torebek foliowych, poprzez kleje, farby, włókna a skończywszy na częściach statków kosmicznych. Materiały polimerowe tak bardzo zdominowały nasz świat, że właściwie nie można go sobie bez nich wyobrazić.

piątek 8 marca 2019, godz. 10.00
dla uczniów liceów i techników
dr inż. Piotr Niemiec, „Izomeryczne nienasycenie, czyli o izomerii „cis-trans” kwasów tłuszczowych

Podczas wykładu poruszony zostanie temat składu najczęściej wybieranych przez młodzież produktów spożywczych zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe. Z uwagi na obecne w ich strukturze wiązanie podwójne, mogą one występować w izomerycznych formach typu „cis-trans”. Wpływ każdego z dwóch izomerów „cis-trans” na organizm ludzki jest całkowicie odmienny. Tłuszcze typu „cis” są szkodliwe dla człowieka. Odkładają się w organizmie stanowiąc niepotrzebny balast. Z drugiej strony, formy „trans” korzystnie wpływają na nasze zdrowie. Poprawiają nasze krążenie ułatwiając przepływ krwi przez naczynia krwionośne. Krótkie wyjaśnienie zaznajomi uczestnika z wpływem, jaki poszczególne izomery przestrzenne wywierają na organizm ludzki

https://pwsztar.edu.pl/instytut-matematyczno-przyrodniczy/chemia/tarnowskie-piatki-chemiczne/

Tarnowskie Piątki Ochrony Środowiska:

Data: 19.10.2018r.
Temat: Wpływ górnictwa odkrywkowego na środowisko
Prowadzący: dr inż. Anna Kowalska – Zakład Ochrony Środowiska PWSZ w Tarnowie

W skrócie: Górnictwo odkrywkowe od wielu lat kojarzone jest wyłącznie z negatywnymi oddziaływaniami na większość komponentów środowiska oraz z dużą uciążliwością dla miejscowej ludności. Wiele opracowań naukowych porusza temat szkód, podczas gdy nie eksponuje się pozytywnych aspektów górnictwa. Podczas wykładu postaramy się odpowiedzieć na pytania w jaki sposób górnictwo odkrywkowe może wpłynąć pozytywnie na środowisko i w jakich przypadkach jest to możliwe.

Data: 23.11.2018r.
Temat: Dlaczego w tropikalnych lasach deszczowych jest tak wielkie bogactwo gatunków
Prowadzący: dr hab. Krzysztof Wiąckowski – Zakład Ochrony Środowiska PWSZ w Tarnowie

 W skrócie: Kiedy porównujemy liczby  gatunków zamieszkujących różne rejony geograficzne, widzimy szybki wzrost bogactwa gatunkowego, w miarę zbliżania się do strefy równikowej. W tropikalnych lasach deszczowych bogactwo współwystępujących gatunków jest zadziwiająco duże w porównaniu do strefy klimatu umiarkowanego. Mimo, że zaproponowano wiele hipotez w celu wytłumaczenia tego zjawiska, wydaje się, że żadna z nich nie oferuje w pełni przekonywującego mechanizmu, który prowadziłby do tak wielkiej różnorodności gatunkowej.

Data: 21.12.2018r.
Temat: Co ryby „mówią” o stanie środowiska polskich rzek
Prowadzący: dr Mariusz Klich – Zakład Ochrony Środowiska PWSZ w Tarnowie

 W skrócie: Ryby to największe i najliczniejsze spośród dużych zwierząt zasiedlających wody płynące w Polsce. Ich skomplikowane wymagania środowiskowe dotyczące jakości parametrów fizykochemicznych wód, hydromorfologii oraz potrzeby wędrówek, sprawiają, że obecność bądź brak ryb w rzece dostarcza doskonałej informacji o stanie środowiska. Na wykładzie przedstawione zostaną podstawowe informacje o metodach oceny środowiska na podstawie badań składu i struktury ichtiofauny oraz interesujące przykłady z biologii krajowych ryb. Informacje te wzbogacone będą o unikalny własny materiał badawczy rzek z Polski południowej zgromadzony przez autora w ciągu ostatnich 15 lat.

Data: 15.02.2019r.
Temat: Aktualne problemy ochrony atmosfery
Prowadzący: dr inż. Marek Chyc – Zakład Ochrony Środowiska PWSZ w Tarnowie

W skrócie: Do powietrza atmosferycznego każdego dnia wprowadzane są olbrzymie ładunki zanieczyszczeń pochodzących głównie z przemysłu, transportu i ogrzewnictwa. Jednak dzięki procesom samooczyszczania zanieczyszczenia mogą być rozkładane bądź usuwane z atmosfery, co sprawia że życie na naszej planecie jest możliwe. Samooczyszczanie atmosfery zwykle prowadzi do wtórnego zanieczyszczenia gleby i wód, gdyż jak wiadomo „w przyrodzie nic nie ginie” a niektóre zanieczyszczenia mogą trwać w środowisku dziesiątki lat.

Podczas wykładu omówione zostaną podstawowe problemy z zakresu ochrony atmosfery: smog, dziura ozonowa, efekt cieplarniany, kwaśne deszcze i niska emisja. Poruszona zostanie problematyka jakości powietrza w Tarnowie na tle Polski i Europy. Na zakończenie odbędzie się dyskusja w której słuchacze będą mieli możliwość przedstawienie poglądów na stan powietrza w swojej okolicy oraz propozycji zmian i działań służących poprawie aktualnego stanu.
Jakość powietrza dotyczy każdego z nas, ponieważ każdy z nas przyczynia się do jego zanieczyszczania i każdy go potrzebuje. Ustawa Prawo Ochrony Środowiska mówi, że „powszechne korzystanie ze środowiska przysługuje z mocy ustawy każdemu”, dlatego dbajmy o powietrze jako składnik środowiska by nie zagrażało nam samym – będzie brzmiało przesłanie tego spotkania.

Data: 15.03.2019r.
Temat: Nanocząsteczki w środowisku
Prowadzący: dr hab. Janusz Fyda – Zakład Ochrony Środowiska PWSZ w Tarnowie

 W skrócie: Nanotechnologie i nanoprodukty znajdują zastosowanie w coraz to nowych dziedzinach życia człowieka. Chociaż korzyści z ich stosowania w przemyśle i gospodarstwie domowym nie podlegają dyskusji, wciąż niewiele wiadomo o występowaniu, drogach rozprzestrzeniania i wpływie nanoodpadów na organizmy żywe i środowisko naturalne. W trakcie wykładu przedstawione będą podstawowe rodzaje zaprojektowanych i wytwarzanych przez człowieka nanocząstek jak również aktualny stan wiedzy dotyczący ich obecności w środowisku, szkodliwości oraz możliwości dezaktywacji i usuwania.

https://pwsztar.edu.pl/instytut-matematyczno-przyrodniczy/ochrona-srodowiska/tarnowskie-piatki-ochrony-srodowiska/